Bu ilmin esası, Hz. Ali’den gelmektedir. İmam-Cafer-i Sadık ise onu bazı kural ve kaideler altına alarak günümüzdeki şeklini vermiştir.

Bu ilim, sadece Ebced deki harflerin değerlerine göre, bazı âyet ve hadîsin gizil sırlarını ortaya çıkarmaktan ibaret değildir. Bilakis, Hz. Ali’den yadigâr eserlerde birçok farklı yönü ve çeşidi görülmektedir

İbn-i Haldun, “Mukaddeme”sinde bu ilme kısaca temas etmiş, ancak meseleye fazlaca akılcı bir yaklaşımla: İmam Cafer-i Sadık’tan nakledilmiş olan bu ilmin yazılı belgelerini göremediğinden yakınmıştır. İbn-i Haldun. da din ve inanç yerine daha ziyade akıl ve felsefe hepimizin malumu. Bu nedenle keşfen veya istihracen bildirilen her bir hâdisenin tevilsiz, tabirsiz ve tagayyürsüz aynı aynına çıkmasını beklemiştir. Amma düşünememiştir ki; evliyanın keşif ve istihraçları, bazen küçük ve cüzî bir hâdiseyi, büyük ve umumî olarak. umumî ve büyük bazı hâdiseleri ise, cüzî ve mahallî surette hissetmeleriyle; misal olarak; Bağdat’ta olacak bir hâdiseyi İstanbul’da olacağını., yahut hususî bir yerde vuku’ bulacak olan bir durumu, umumî ve her yerde zuhur edeceğini nazara almamalarıdır. Bunda da gayb perdesi altındaki hâdiselerin; eğer evliyanın keşfen hissettikleri tarzda aynı aynına zuhurları tahakkuk etmiş olsaydı, tabii ve tesadüfî addedilmesine sebep olacağı gibi; emir, irade ve meşiet-i İlahiyenin hâkimiyet ve hükümranlığı da zedelenmiş olacaktı.

Büyük veli El-Bûnî Hazretleri Cifir meselesi hakkında der ki: “İmam-ı Cafer-i Sadık demiştir ki: Cefr-i Ahmer “Kırmızı Cifir” Cefr-i Ebyaz “Beyaz Cifir” ve Cefr-i Cami’ “Geniş ve umumî Cifir” her üçü de bizdendir… Ve İmam-ı Cafer’in evlâdından olan büyük bazı ulema, bu ilmin esrarına vâkıf olmuşlardır.”

Yine El-Bûnî der ki: “Sahih bir senetle İmam-ı Cafer-i Sadık’tan Cifir ilmi ve kaideleri ulemaya intikal etmiştir.”  Ve nihayet El-Bûnî Hazretleri Cifir ve Ebcedin umumî kaidelerinden bazılarını ve onu kullanma usullerini kitabında yazmıştır.

Hülâsa: Cifir ilmi, geniş bir çerçeveye sahiptir denilebilir. Ebcedî harflerin değerleriyle bazı sırları ortaya çıkarma işi, Cifir ilminin sadece bir dalıdır.